Leptospiroza jest poważną bakteryjną chorobą zakaźną wywołaną przez krętki – bakterie Gram-ujemne z rodzaju Leptospira. Jest zoonozą, czyli chorobą, która może przenosić się ze zwierząt na ludzi. Występuje w klimacie tropikalnym, chociaż coraz częściej możemy o niej usłyszeć w Polsce. Rezerwuarem (środowiskiem, w którym drobnoustrój normalnie się rozwija i może stanowić źródło zakażenia) Leptospira są zwierzęta domowe (psy, świnie, bydło) oraz zwierzęta dzikie (głównie gryzonie). Psy są szczególnie narażone na zakażenie w miejscach, gdzie mają kontakt z wodą stojącą – kałużami, stawami, rowami czy zalanymi łąkami. Bakterie wnikają do organizmu przez błony śluzowe lub uszkodzoną skórę. Do infekcji może dojść również poprzez kontakt z zakażonym moczem, np. na spacerze w zanieczyszczonym terenie.
Objawy choroby pojawiają się zwykle po kilku dniach od zakażenia. Choroba może mieć przebieg łagodny lub gwałtowny. Do najczęstszych objawów należą: gorączka, osłabienie i brak apetytu, wymioty i biegunka, zażółcenie błon śluzowych (żółtaczka), odwodnienie, niewydolność nerek i wątroby. Leczenie jest niezbędne i pilne. Zdarza się, że pomimo wdrożonego leczenia pies umiera.
Pamiętajmy, że zakażenie u człowieka następuje w podobny sposób jak u psów – przez kontakt z zanieczyszczoną wodą, glebą lub moczem chorego zwierzęcia. Objawy u ludzi przypominają grypę (gorączka, bóle mięśni, dreszcze), ale w ciężkich przypadkach może dojść do uszkodzenia wątroby, nerek, a nawet zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
Jak chronić psa przed leptospirozą?
Warto rozważyć profilaktykę w formie szczepienia. Istotne jest unikanie skażonych miejsc . Jeśli wiemy, że w okolicy znajdują się zalane łąki, kałuże czy miejsca, gdzie bytują gryzonie, należy unikać ich podczas spacerów. Sami musimy pamiętać o podstawowej higienie rąk i regularnym ich myciu i dezynfekcji, szczególnie po kontakcie z psem, zwłaszcza jeśli miał on kontakt z wodą stojącą.
Szczepienie przeciw leptospirozie to najlepszy sposób ochrony psa przed tą groźną chorobą i stanowi ważny element profilaktyki. Nowoczesne formulacje szczepionek dostępne na rynku zapewniają skuteczną ochronę przed wieloma serogrupami Leptospira występującymi w różnych regionach świata. Różne szczepionki obejmują różne serogrupy, dlatego ważne jest, aby lekarz weterynarii wybrał odpowiednią szczepionkę, biorąc pod uwagę zarówno lokalne ryzyko, jak i styl życia psa. Literatura wskazuje, że wszystkie odkryte gatunki Leptospira zostały podzielone na 25 serogrup oraz 300 serotypów. Warto o tym wiedzieć, patrząc na skład nowoczesnej popularnej szczepionki, która zawiera inaktywowane szczepy Leptospira w tylko 4 serogrupach. Co to oznacza? Szczepionka przeciwko leptospirozie może zabezpieczać nie tylko przed infekcją wywołaną przez bakterie z 4 serogrup, ale także innymi, na zasadzie odporności krzyżowej, o czym informuje producent.
Charakterystyka postaci szczepionki przeciw leptospirozie – leku weterynaryjnego Nobivac L4: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2012/20120716123549/anx_123549_pl.pdf
Szczepienie przeciwko leptospirozie należy wykonywać zgodnie z zaleceniami producenta szczepionki i lekarza weterynarii. Zwykle wymaga to serii szczepień składających się z dawki początkowej, a następnie szczepień przypominających, które można podawać corocznie. Szczepienie jest zalecane dla wszystkich psów, a szczególnie tych, które mają kontakt z naturalnymi zbiornikami wodnymi, gryzoniami lub często przebywają na zewnątrz. Nie zaleca się szczepienia psów ciężko chorych, osłabionych lub z aktywnymi reakcjami alergicznymi na składniki szczepionki. Nowoczesne szczepionki przeciw leptospirozie są dobrze tolerowane przez większość psów, chociaż mogą powodować łagodne reakcje, takie jak osowiałość, miejscowa bolesność czy przejściowa gorączka. Ciężkie reakcje alergiczne zdarzają się rzadko. Z tych powodów zawsze warto rozważyć zalety i korzyści płynące ze stosowania szczepionki.
Pamiętajmy, że żadna szczepionka nigdy nie daje gwarancji, że nasz pies nie zachoruje na chorobę przeciwko której podaliśmy szczepionkę, ale jedynie zmniejsza ryzyko, że zachoruje. Po drugie, gdy zachoruje, przebieg choroby będzie łagodniejszy, bo organizm posiada odpowiednie przeciwciała, aby układ immunologiczny skuteczniej bronił przed infekcją.
Szczepienie psów przeciwko leptospirozie to inwestycja ratująca życie psa. Oprócz ochrony przed chorobą i jej poważnymi następstwami, szczepienie także zmniejsza ryzyko przeniesienia zarazków na inne zwierzęta i ludzi.
Leptospiroza to choroba, której nie należy lekceważyć. Wczesne wykrycie i leczenie antybiotykami mogą uratować życie psa, zatem warto edukować się na ten temat. Regularne szczepienia oraz unikanie potencjalnych źródeł zakażenia to świetne działania profilaktyczne. Dbajmy o zdrowie naszych pupili i nasze własne.
